Τι καινούργιο προστέθηκε στην ιστοσελίδα... | Χάρτης Ιστότοπου
Εκτύπωση Σελίδας Μείωση Γραμματοσειράς Αύξηση Γραμματοσειράς

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΚΗΝΙΚΟ ΤΟΥ ΝΕΟΠΑΓΑΝΙΣΜΟΥ

 

του Πρωτοπρεσβυτέρου π. Βασιλείου Α. Γεωργοπούλου

 

ΜΙΑ από τις πλέον επικίνδυνες και εφιαλτικές όψεις τού σύγχρονου και αντιχρίστου κινήματος της «Νέας Εποχής», είναι και η προσπάθεια νεκρανάστασης και αναβίωσης διεθνώς των αρχαίων παγανιστικών θρησκειών, η οποία ξεκίνησε δειλά-δειλά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, εάν εξαιρέσουμε βεβαίως την κίνηση αναβίωσης της γερμανικής ειδωλολατρίας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου και ναζισμού.

Σήμερα ο Νεοπαγανισμός αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς παγκοσμίως και περιλαμβάνει την επαναφορά της λατρείας κάθε είδους προχριστιανικού μεταπτωτικού ειδωλολατρικού μορφώματος. Ενδεικτικά μόνο, θα αναφέρουμε ότι νεοπαγανιστικές οργανώσεις υπάρχουν σήμερα μέχρι και την Αλάσκα!

Με δεδομένο, λοιπόν, ότι η σωστή και επαρκής ενημέρωση είναι βασική προϋπόθεση για την ορθή ποιμαντική αξιολόγηση και αντιμετώπιση τού φαινομένου τού σύγχρονου Νεοπαγανισμού, θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε τις μορφές που έχει και με τις οποίες εκφράζεται στον ευρωπαϊκό κυρίως χώρο, και ταυτοχρόνως θα αναφέρουμε τις κυριότερες νεοπαγανιστικές ομάδες, οργανισμούς και τα περιοδικά τους.

Το παρόν άρθρο αποβλέπει στο να αποτελέσει μια μικρή συμβολή στην ενημέρωση για το πώς διαμορφώνεται το διεθνές σκηνικό του Νεοπαγανισμού.

Τούτο επιβάλλεται, αν σκεφθούμε π.χ. το πλήθος των χιλιάδων ανθρώπων που για ποικίλους λόγους ταξιδεύουν καθημερινώς από και προς διάφορες χώρες, την συνεχώς αυξανόμενη χρήση του Διαδικτύου με τις εκατοντάδες νεοπαγανιστικές ιστοσελίδες που υπάρχουν σε αυτό και το γεγονός ότι χιλιάδες Ελληνόπουλα σπουδάζουν σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού, όπου υπάρχουν νεοπαγανιστικοί Σύλλογοι.

 

Α´ Μορφές νεοπαγανιστικών λατρειών

ΒΑΣΙΚΗ διαπίστωση του μελετητή του φαινομένου της αναβίωσης του Νεοπαγανισμού είναι το γεγονός ότι ο σύγχρονος Νεοπαγανισμός δεν έχει ενιαία έκφραση και εκπροσώπηση.

Ποικίλλει αναλόγως με το ποιο ειδωλολατρικό θρησκειακό μόρφωμα υπήρχε σε κάθε χώρα πριν την έλευση του Χριστού, τον βαθμό γνώσης του, τον σύγχρονο τρόπο κατανόησης και επαναπροσδιορισμού του.

Ταυτοχρόνως, οι οπαδοί των νεοπαγανιστικών λατρειών συνδέουν αυτή την αναβίωση και με διάφορες οικολογικές παραμέτρους, την προβάλλουν ως πρόταση διαφορετικής κοσμοθέασης, ενώ άλλοι επιχειρούν σύνθεση ειδωλολατρίας και αποκρυφισμού, όπως θα δούμε στην συνέχεια.

Το κοινό στοιχείο σε όλες τις νεοπαγανιστικές ομάδες είναι η εχθρική και απαξιωτική τοποθέτησή τους σε κάθε τι το χριστιανικό.

Στις μορφές λοιπόν των νεοπαγανιστικών λατρειών που έχουν αναβιώσει γενικά, και στην Ευρώπη ειδικότερα, πρέπει να αναφέρουμε τις εξής:

1) Το Αρχαιοελληνικό Δωδεκάθεο: Αποτελεί την ελληνική έκφραση και προσπάθεια αναβίωσης της αρχαίας ελληνικής ειδωλολατρίας, ως δήθεν επιστροφή στην «πατρώα θρησκευτική παράδοση», κατά τούς ισχυρισμούς τους.

Συνοπτικά για τον ελληνικό νεοπαγανιστικό χώρο πρέπει να επισημάνουμε τα εξής:

‒ Ο ελληνικός νεοπαγανιστικός χώρος δεν είναι ενιαίος, αλλά πολυτασικός. Παρουσιάζεται με την μορφή σωματείων, πολιτιστικών εταιρειών, περιοδικών κ.λπ.

Ενδεικτικώς, εδώ αναφέρουμε ότι μεταξύ των διαφόρων νεοπαγανιστικών τάσεων υπάρχει και μία που συνδέει Το Δωδεκάθεο με την ουφολογία.

‒ Για πολλούς λόγους, μεταξύ των διαφόρων ομάδων και εκπροσώπων του ελληνικού Νεοπαγανισμού παρουσιάζονται έριδες, αντιπαλότητες, μειωτικοί χαρακτηρισμοί κ.ά.

‒ Υπάρχουν μεταξύ τους ριζικώς αντίθετες γνώμες για το τι ήσαν οι αρχαίοι θεοί που λατρεύουν. Ομολογούν και οι ίδιοι ότι «οι εκπρόσωποι τού Αρχαιοελληνικού Κινήματος δεν έχουν μία σαφή γνώση για την Αρχαιοελληνική Θρησκεία, ερμηνεύοντας την Ελληνική Μυθολογία κατά το δοκούν».

Ενδεικτικώς, θα παραθέσουμε δύο παραδείγματα.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την μία άποψη: «Οι Εθνικοί Θεοί των Ελλήνων, όπως και όλων των δυτικο-ευρωπαϊκών λαών, είναι ενέργειες, δυνάμεις και είναι ιδέες» .

Αντίθετα προς αυτή την άποψη, ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας του Δωδεκαθέου και εκδότης αρχαιολατρικού περιοδικού ισχυρίζεται: «Οι θεοί είναι ομοούσιοι προς τα άλλα όντα, διότι έχουν την ίδια ουσία: Το ψυχικό άτομο. Υπήρξαν άνθρωποι που έφτασαν στο τέλος του κύκλου των μετεμψυχώσεων, διατηρούν τις αναμνήσεις όλων των βίων τους...».

‒ Κοινό χαρακτηριστικό όλων των ομάδων είναι το μίσος, η απαξιωτική αναφορά, η χλεύη και ο φανατισμός προς κάθε τι το χριστιανικό.

‒ Ταυτίζουν την αρχαία ελληνική θρησκεία με την ελληνικότητα. Κατά τους παράλογους και ανιστόρητους ισχυρισμούς τους, Έλληνας θεωρείται μόνον εκείνος που λατρεύει το Δωδεκάθεο.

Φυσική συνέπεια των ανωτέρω είναι η απόρριψη του Βυζαντίου και οι απέλπιδες προσπάθειές τους να παρουσιάζουν κάθε τι που έχει σχέση με το Βυζάντιο ως ιδεολογικό βρυκόλακα και εχθρό δήθεν του Ελληνισμού.

‒ Επιμελώς αποφεύγουν να αναφέρονται σε μελανές πτυχές της αρχαίας ελληνικής θρησκείας. Οι σύγχρονοι νεοπαγανιστές σιωπούν για τα επαίσχυντα χαρακτηριστικά των λεγομένων μεν θεών, κατ᾿ ουσίαν δε δαιμόνων, όπως για τις αισχρότητες, τους φθόνους, τα μίση, τις απάτες, καθώς επίσης για την ανθρωπολατρία, τις ανθρωποθυσίες που εδέχοντο κ.ά.

Ταυτοχρόνως, επιχειρούν να απαξιώσουν και να ευτελίσουν και κάθε μορφή κριτικής κατά του αρχαιοελληνικού ειδωλολατρικού θρησκειακού μορφώματος ακόμη και υπό αυτών των αρχαίων φιλοσόφων και λογίων (π.χ. Ξενοφάνης, Ευήμερος, Εκαταίος ο Αβδηρίτης, Λέων ο Μακεδόνας).

‒ Εκτός από τις απίστευτες ιστορικές διαστρεβλώσεις, την ιδεολογική χρήση των πηγών, η ιστορία αντικαθίσταται από τις ιδεολογικές τους φαντασιώσεις.

‒ Επιτίθενται κατά της Παλαιάς Διαθήκης με πρωτοφανή σκληρότητα, έχοντας άλλοτε κίνητρα αντισημιτικά, άλλοτε ρατσιστικά και άλλοτε ιδεολογικά. Με την ίδια αγριότητα επιτίθενται και κατά του προσώπου του Κυρίου, του Απ. Παύλου, των αγίων Πατέρων και Διδασκάλων της Εκκλησίας μας γενικότερα.

‒ Μεταξύ των διαφόρων νεοπαγανιστικών τάσεων υπάρχουν και μερικές, οι οποίες συσχετίζονται με την νεοναζιστική ιδεολογία και τον ακροδεξιό πολιτικό χώρο στο όνομα μιας «Ελληνοκεντρικής κοσμοθέασης» .

Αξίζει να αναφερθούν εν προκειμένω δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα:

Νεοπαγανιστικό περιοδικό (τεύχος Ιαν.-Φεβρ. 2003) ενημέρωνε τους αναγνώστες του ότι αρθρογράφος του μετέφραζε στα ελληνικά το έργο του παγανιστή και κατ᾿ εξοχήν θεωρητικού του Ναζισμού Alfred Rosenberg: «Ο Μύθος του εικοστού αιώνα» (Der Mythus der 20 Jahrhunderts), το οποίο θα εκδώσει το εν λόγω νεοπαγανιστικό περιοδικό. Επιπλέον, χαρακτήριζε το εν λόγω ναζιστικό κείμενο ως «μνημειώδες». Να σημειωθεί ότι ο Α. Ρόζενμπεργκ καταδικάστηκε από το διεθνές δικαστήριο της Νυρεμβέργης ως εγκληματίας πολέμου και απαγχονίστηκε στις 16-10-1946. Επιπλέον, ορισμένοι νεοπαγανιστές τονίζουν με έμφαση τη βιολογική και φυλετική δήθεν υπεροχή των Ελλήνων και προβάλλουν ρατσιστικές και αντισημιτικές αντιλήψεις, στοιχεία που συν τοις άλλοις υπάρχουν και στην νεοναζιστική ιδεολογία.

2) Asatru: Αποτελεί κλάδο της βορειο-ευρωπαϊκής παγανιστικής παράδοσης με χώρα καταγωγής της την Ισλανδία, στην οποία αποτελεί επισήμως αναγνωρισμένη θρησκεία από το 1973, χάρη στις συντονισμένες προσπάθειες του Ισλανδού παγανιστή (Sveinbjorn Beinteinsson 1924-1994), ο οποίος θα εκλεγεί και ο πρώτος «αρχιερέας» της νεοπαγανιστικής αυτής λατρείας.

Σημαίνει πρωτίστως πίστη στον θεό Ases, ωστόσο, όμως, στην λατρεία της περιλαμβάνει πίστη και τελετουργίες και σε άλλους θεούς της Ισλανδικής μυθολογίας, όπως και σε πνεύματα της γης, των δασών κ.ά.

Παγανιστικές Asatru οργανώσεις και κοινότητες υπάρχουν σήμερα, εκτός από την Ισλανδία, στο Βέλγιο, Ολλανδία, Αγγλία, Ισπανία, στις Σκανδιναβικές χώρες, Αυστραλία, Χιλή και στις Η.Π.Α.

3) Δρυϊδισμός: Πρόκειται για την αναβίωση της παγανιστικής λατρείας των αρχαίων Κελτών, η οποία δεν είχε ναούς, είχε πανθεϊστικό και πολυθεϊστικό χαρακτήρα, περιελάμβανε ανθρωποθυσίες, και ως τόπο λατρευτικής συγκέντρωσης είχαν τα δάση και τις σπηλιές. Στην κελτική γλώσσα η λέξη δρυΐδης (druid᾿h) σήμαινε τον μάγο, τον σοφό και δήλωνε τους ιερείς των αρχαίων Κελτών. Δρυϊδικές νεοπαγανιστικές οργανώσεις υπάρχουν σήμερα στην Αγγλία, Ιρλανδία, Γερμανία, Γαλλία, Ελβετία, στις Κάτω Χώρες και στις Η.Π.Α.

4) Οντινισμός: Με τον όρο Οντινισμός ονομάζεται η προσπάθεια διαφόρων ομάδων και συλλόγων να αναβιώσουν την προχριστιανική πολυθεϊστική ειδωλολατρική θρησκεία των βορειο-ευρωπαϊκών λαών, Γερμανών, Αγγλοσαξόνων, Σκανδιναβών κ.ά. Η λέξη Οντινισμός προέρχεται από τον κορυφαίο θεό της βορειο-ευρωπαϊκής μυθολογίας τον Όντιν (Odin) ή Βόνταν (Wodan), όπως είναι γνωστός στη Γερμανική μυθολογία.

Η βορειο-ευρωπαϊκή μυθολογία περιέχει πλήθος ανδρικών και γυναικείων θεοτήτων, όπως επίσης και πίστη σε πνεύματα, ξωτικά και άλλα όντα. Τα ονόματα των θεών παραλλάσσουν στις διάφορες χώρες, ενώ κατ᾿ ουσίαν πρόκειται για τους ίδιους θεούς. Το 2003 η νεοπαγανιστική οργάνωση - ομπρέλα της Δανίας, γνωστή με το όνομα FORNSIR (ή Asa & Vane Society in Denmark), που ανήκει στον κλάδο του Οντινισμού, αναγνωρίστηκε επίσημα ως θρησκεία, έχοντας στο εξής τις ίδιες δυνατότητες που έχουν και οι άλλες αναγνωρισμένες θρησκείες επίσημα στην Δανία.

Ο Οντινισμός είναι σήμερα υπαρκτός στην Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία, Ισλανδία, Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Η.Π.Α. και Αυστραλία.

5) Wicca: Αποτελεί την πλέον γνωστή και διαδεδομένη σύνθεση νεοπαγανισμού και αποκρυφισμού, γι᾿ αυτό ονομάζεται και λατρεία μαγισσών. Πρωτοεμφανίστηκε αρχικώς στην Μεγάλη Βρετανία, διακρίνεται σε επιμέρους κλάδους και είναι ο κατ᾿ εξοχήν χώρος όπου ο νεοπαγανισμός και ο αποκρυφισμός συνδυάζεται με τον φεμινισμό. Αντικείμενο λατρείας στην Γουίκα είναι η «μεγάλη θεά η μητέρα γη» με μαγικό τελετουργικό.

Διακρίνεται σε τρεις κύριους κλάδους:

α) την Γκαρντνερική, από το όνομα του ιδρυτή της G.B. Gardner (1884-1964),

β) την Αλεξανδρινή, από το όνομα του ιδρυτή της Alex Sanders (1916-1988), γνωστού στην Αγγλία και ως «βασιλιά των μάγων», και

γ) την Φεμινιστική, στην οποία αντικείμενο λατρείας είναι η θεά ΄Αρτεμις στην λατινική εκδοχή της ως Diana (στους κύκλους της συμμετέχουν μόνο γυναίκες νεοπαγανίστριες). Η Γουίκα σήμερα είναι κατ᾿ εξοχήν διαδεδομένη στις Η.Π.Α., Μεγάλη Βρετανία, και πολύ λιγότερο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

6) Σαμανισμός: Πρόκειται για μορφή πρωτογόνου αποκρυφισμού και παγανισμού∙ προϋποθέτει ότι ο κόσμος κυριαρχείται από ξωτικά, δαίμονες και φαντάσματα που περιβάλλουν τον άνθρωπο και ότι τα δέντρα, τα βουνά κ.λπ. έχουν πνεύμα.

Ο Σαμάνος είναι μάγος, θεραπευτής, ο οποίος με λέξεις, πράξεις, τεχνικές, τελετουργίες, χρησιμοποιεί τις μυστικές και απόκρυφες γνώσεις του για να προστατεύσει τούς ανθρώπους από τα κακοποιά πνεύματα. Βασικά γνωρίσματα επίσης των τεχνικών του σαμάνου είναι η έκσταση, οι σπασμωδικές κινήσεις και η δαιμονοληψία. Η βούληση του σαμάνου αποτελεί κυρίαρχο παράγοντα εξαναγκασμού των ψυχών και των πνευμάτων να πραγματοποιούν τις επιθυμίες του.

7) Religio Romana: Αποτελεί την αναβίωση της αρχαίας ρωμαϊκής θρησκείας. Εκφράζει τον σύγχρονο Ιταλικό παγανισμό.

8) Romuva: Εκφράζει την αναβίωση της προχριστιανικής παγανιστικής λατρείας στις χώρες της Βαλτικής και κατ᾿ εξοχήν στην Λιθουανία, στην οποία από το 1995 εθεωρείτο αναγνωρισμένη θρησκεία μεν, μη παραδοσιακή δε, ενώ από τον Οκτώβριο του 2002 αναγνωρίστηκε επισήμως ως ισότιμη με τις άλλες γνωστές θρησκείες της Λιθουανίας. Πυρήνες της εν λόγω νεοπαγανιστικής λατρείας συναντά κάποιος σήμερα στην Βοστώνη και το Σικάγο των Η.Π.Α., όπως και στο Τορόντο του Καναδά.

9) Slavic Communitics Union: Συνιστά την σλαβική ρωσική νεοπαγανιστική προσπάθεια για την αναβίωση και επαναφορά της προχριστιανικής παγανιστικής θρησκείας των αρχαίων Σλάβων. Νεοπαγανιστικές ομάδες υπάρχουν σε αρκετές μεγάλες ρωσικές πόλεις, όπως επίσης και στην Ουκρανία, στην οποία η κατ᾿ εξοχήν νεοπαγανιστική κίνηση ονομάζεται «Pravoslavya».

10) Παγκόσμιο Συνέδριο Εθνικών Θρησκειών (World Congress of Εthnic Religions): Ιδρύθηκε στην Βίλνα της Λιθουανίας τον Ιούνιο του 1998 από εκπροσώπους 16 παγανιστικών λατρειών αντιστοίχων χωρών, με σκοπό, σύμφωνα με την διακήρυξή τους, «την βοήθεια όλων των εθνικών θρησκευτικών ομάδων και κινήσεων να επιβιώσουν και να αλληλοϋποστηριχθούν». Κάθε χρόνο πραγματοποιούν νεοπαγανιστικού χαρακτήρα συνέδρια σε διάφορες χώρες. Ο Ελληνικός νεοπαγανισμός εκπροσωπείται στο Παγκόσμιο Συνέδριο Εθνικών Θρησκειών από τις νεοπαγανιστικές οργανώσεις: «Ύπατο Συμβούλιο Ελλήνων Εθνικών», «Δευκαλίων» και από το περιοδικό «Διϊπετές».

Ολοκληρώνοντας την αναφορά μας στις μορφές του σύγχρονου νεοπαγανισμού και πριν αναφέρουμε τις κυριότερες νεοπαγανιστικές οργανώσεις, συλλόγους και περιοδικά, θεωρούμε αναγκαίο να υπενθυμίσουμε ότι για τον ορθόδοξο χριστιανό ισχύει στο ακέραιο ότι κάθε μορφή ειδωλολατρίας είναι μορφή δαιμονολατρίας (Α´ Κορ. 10, 20, Β´ Κορ. 6, 16, Α´ Ιωάν. 5, 21). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την αναβίωση του Παγανισμού επαναλαμβάνεται σήμερα, κατά τρόπο τραγικό, αυτό που συνέβαινε πριν από την έλευση τού Θεανθρώπου, Το «ηπάτων οι δαίμονες τούς ανθρώπους, Θεού τιμήν εαυτοίς περιτιθέντες».

 

Β´ Νεοπαγανιστικές οργανώσεις, σύλλογοι και περιοδικά

ΘΕΩΡΟΥΜΕ αναγκαίο να τονίσουμε εν προκειμένω ότι η παρούσα καταγραφή δεν έχει εξαντλητικό χαρακτήρα. Κάτι τέτοιο ξεφεύγει από τα πλαίσια ενός άρθρου. Ενδεικτικώς θα αναφέρουμε ορισμένες από τις δεκάδες νεοπαγανιστικές οργανώσεις και τα έντυπά τους. Και τούτο για λόγους ενημερωτικούς, αλλά και για να καταστεί τρόπον τινά αισθητό το εύρος του προβλήματος και ο βαθμός της διάβρωσης.

 

1) Ελληνικές νεοπαγανιστικές οργανώσεις

I. Ύπατο Συμβούλιο Ελλήνων Εθνικών.

II. Εταιρεία Αρχαιοελληνικών Μελετών.

III. Ελληνική Εταιρεία Αρχαιοφίλων.

IV. Μεγάλη Εθνική Εκκλησία των Ελλήνων.

V. Φιλοσοφική Σχολή του Ολύμπου.

VI. Δευκαλίων.

VII. Εκκλησία των Ελλήνων στο θρήσκευμα.

 

2) Δωδεκαθεϊστικές οργανώσεις του Εξωτερικού

I. Ελλήνιον (Hellenion) (Η.Π.Α.).

II. The Classical Religion Society (Η.Π.Α.).

III. Thiasos Olympikos (Η.Π.Α.).

IV. Thiasos Orphikos (Η.Π.Α.).

V. Australian Gentile Hellenes (Αυστραλία).

 

3) Αγγλόφωνες νεοπαγανιστικές οργανώσεις

I. The Pagan Federation.

II. Ancient order of Druids.

III. British Druids Order.

IV. Council of British Druids Orders.

V. Pagan Education Network.

VI. Asartu Folk Assembly.

VII. The Troth.

VIII. The Church of Mithra.

IX. The Nine Houses of Gaia.

X. Pagan Federation of Canada.

XI. Universal Federation of Pagans.

XII. Pagan Alliance.

XIII. Reformed Druids of North America.

XIV. Order of Whiteoak.

XV. The Druid Heritage Society.

XVI. The Isiac Religious Society.

XVII. The Fellowship of Isis.

XVIII. Circle Sanctuary.

XIX. Feraferia.

 

4) Γαλλόφωνες νεοπαγανιστικές οργανώσεις

I. Antaios.

II. Ecole Druidisme des Gaules.

 

5) Γερμανόφωνες νεοπαγανιστικές οργανώσεις

I. Germanische Glaubens Gemeinschaft.

II. Allgermanische Heidnische Front.

III. Gemeinde vom Alten Volk.

IV. Keltenhof Kärtnen.

V. Deutscher Druiden Orden.

VI. Rabenclan Arbeitkreis der Heiden in Deutschland.

VII. Armanen-Orden.

VIII. Heidnische Gemeinschaft e. V (Berlin).

IX. Yggdrasil-Kreis.

X. Die Artgemeinschaft-Germanische - Gemeinschaft.

 

6) ΄Αλλες νεοπαγανιστικές οργανώσεις

I. Collectivo Asatrï Iberoamericano (Ισπανόφωνη).

II. The Baltic Romuva (Λιθουανία).

III. Rodzima Wiara (Πολωνία).

IV. Foreningen Forn Sed (Νορβηγία).

V. Nova Roma (Ιταλική).

VI. The Julian Society.

VII. Traditie (Φλαμανδική).

 

Γ´ Νεοπαγανιστικά περιοδικά

1. Vor Tru Magazine.

2. Asatru Today.

3. Frostfire.

4. Sacred Hoop Magazine.

5. Shaman.

6. Der Hain. Zeitschrift für Heidentum, Naturreligion und thelemitische.

7. Green Egg.

8. Circle Sanctuary.

9. Pagan Dawn.

10. Pangaia Magazine.

11. New Witch Magazine.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το κείμενο συνοδεύεται από 25 παραπομπές, τις οποίες μπορεί να δει κανείς στον ΕΦΗΜΕΡΙΟ, τεύχη Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2004.

 


 

(Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ)

 


 

Εκτύπωση Σελίδας Μείωση Γραμματοσειράς Αύξηση Γραμματοσειράς
Ἐπιστροφή στήν ἀρχή τῆς σελίδας