Τι καινούργιο προστέθηκε στην ιστοσελίδα... | Χάρτης Ιστότοπου
Εκτύπωση Σελίδας Μείωση Γραμματοσειράς Αύξηση Γραμματοσειράς

ΚΑΤΗΧΗΣΗ Ις´ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

 

Για τους Φωτιζόμενους, που έγινε στα Ιεροσόλυμα πάνω στο: «Και εις εν ΄Αγιον Πνεύμα, τον Παράκλητον, το λαλήσαν εν τοις Προφήταις». Η ανάγνωση είναι από την πρώτη προς Κορινθίους επιστολή: «Αδελφοί, δεν θέλω να αγνοείτε για τα πνευματικά χαρίσματα» (Α´ Κορ. 12, 1) κ.τ.λ. «Υπάρχουν βέβαια ποικιλίες χαρισμάτων, αλλά το Πνεύμα είναι το Ίδιο» (Α´ Κορ. 12, 4) και όσα σχετικά ακολουθούν.

 

Α´. Αληθινά, με την έμπνευση και τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, μπορούμε να μιλήσουμε για το ΄Αγιο Πνεύμα. Όχι βέβαια για να πούμε λόγια αντάξια – διότι αυτό είναι αδύνατον – αλλά τουλάχιστον, για να πραγματευθούμε ακίνδυνα και να αναπτύξουμε, χωρίς πλάνη, όσα διδάσκουν οι ΄Αγιες Γραφές περί του Αγίου Πνεύματος. Διότι, πραγματικά, φόβος μέγας υπάρχει[1], πράγμα που αναφέρεται και στα Ευαγγέλια, αφού ο Χριστός σαφώς είπε: «Όποιος μιλήσει εναντίον του Αγίου Πνεύματος, δεν θα συγχωρεθεί ούτε σ᾿ αυτόν τον αιώνα, ούτε στον μέλλοντα» (Ματθ. 12, 32). Και αισθάνεται κανείς συχνά δέος, μήπως καμιά φορά ή από άγνοια ή από νομιζόμενη ευλάβεια πει κάτι που δεν πρέπει για το ΄Αγιο Πνεύμα και καταδικαστεί. Ο Κριτής ζώντων και νεκρών, ο Ιησούς Χριστός, είπε ότι γι᾿ αυτόν τον άνθρωπο δεν υπάρχει συγχώρηση. Αν λοιπόν κάποιος σφάλει, ποια ελπίδα μπορεί να έχει για τη σωτηρία του;

B´. Έργο λοιπόν της Χάριτος του Ιησού Χριστού είναι και το να δώσει σε μένα να σας μιλήσω ολοκληρωμένα και σε σας να ακούσετε με σύνεση. Διότι υπάρχει ανάγκη συνέσεως, όχι μόνο στους ομιλητές, αλλά και στους ακροατές, ώστε να μη συμβεί άλλα να ακούνε και άλλα να συλλαμβάνουν στο μυαλό τους[2]. Θα σας αναφέρω λοιπόν περί του Αγίου Πνεύματος μόνο όσα έχουν παραδοθεί γραπτώς. Αν κάτι δεν είναι γραμμένο στη Γραφή, ας μη σκεπτόμαστε περίεργα και βασανιστικά για την αποσιώπηση αυτή. Αυτό το ΄Αγιο Πνεύμα μίλησε στις Γραφές. Αυτό και για τον Εαυτό Του είπε όσα ήθελε ή καλύτερα όσα μπορούσαμε εμείς να εννοήσουμε. Ας μιλήσουμε λοιπόν για όσα είπε, διότι όσα τα αποσιώπησε, εμείς δεν τολμάμε ούτε να τα αναφέρουμε.

Γ´. Ένα και μόνο είναι το ΄Αγιο Πνεύμα, ο Παράκλητος. Και όπως είναι Ένας ο Θεός, ο Πατέρας (πρβλ. Α´ Κορ. 8, 6) και δεν υπάρχει δεύτερος Πατέρας ή όπως ακριβώς Ένας είναι ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού και δεν έχει αδελφό, έτσι είναι και το ΄Αγιο Πνεύμα. Ένα μόνο και δεύτερο πνεύμα ισότιμο με αυτό δεν υπάρχει. Είναι λοιπόν το ΄Αγιο Πνεύμα πάρα πολύ μεγάλη δύναμη, κάτι το θείο και ανεξιχνίαστο[3]. Ζει βέβαια και είναι λογικό[4] και αγιάζει όλα εκείνα που δημιούργησε ο Θεός δια του Χριστού. Αυτό είναι που φωτίζει τις ψυχές των δικαίων, αυτό λαλεί δια των Προφητών, των Αποστόλων και της Καινής Διαθήκης. Ας είναι μισητοί για μας αυτοί που τολμούν να ξεχωρίζουν και να διαφοροποιούν την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος από την ενέργεια του Πατέρα και του Υιού. Ένας είναι ο Θεός, ο Πατέρας, ο Δεσπότης της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης· και Ένας είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός (πρβλ. Α´ Κορ. 8, 6), Αυτός που προφητεύθηκε στην Παλαιά και ήρθε στην Καινή· και Ένα είναι το Πνεύμα το ΄Αγιο, που δια των Προφητών κήρυξε τα σχετικά με τον Χριστό και όταν ήρθε ο Χριστός κατέβηκε και μας βεβαίωσε γι᾿ Αυτόν με την επίσημη μαρτυρία Του (πρβλ. Ματθ. 3, 16).

Δ´. Κανείς λοιπόν να μη χωρίζει την Παλαιά από την Καινή Διαθήκη. Κανείς να μη λέει ότι άλλο ήταν το Πνεύμα εκεί και άλλο εδώ. Διότι κάτι τέτοιο προσκρούει σ᾿ Αυτό το ΄Αγιο Πνεύμα, που δοξάζεται και λατρεύεται μαζί με τον Πατέρα και τον Υιό και όταν τελείται το άγιο Βάπτισμα συμπεριλαμβάνεται στην Αγία Τριάδα. Διότι ο Μονογενής Υιός του Θεού είπε σαφώς στους Αποστόλους: «Πηγαίνετε να κάνετε όλα τα έθνη μαθητές μου, βαπτίζοντάς τους στο Όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28, 19).

Η ελπίδα μας ας είναι στον Πατέρα, στον Υιό και στο ΄Αγιο Πνεύμα. Δεν ομολογούμε πίστη σε τρείς Θεούς – ας κλείσουν το στόμα τους οι Μαρκιωνιστές – αλλά με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, δια του Ενός Υιού, έναν Θεό ομολογούμε και διδάσκουμε. Δεν έχουμε διαφορετική πίστη στον Πατέρα, διαφορετική στον Υιό και διαφορετική στο ΄Αγιο Πνεύμα. Την ίδια πίστη έχουμε και στα τρία Πρόσωπα, όπως και την ίδια λατρεία και ευλάβεια βιώνουμε για το καθένα απ᾿ Αυτά και για όλα μαζί. (Τα τρία Πρόσωπα δεν μας οδηγούν στο να παραδεχόμαστε τρεις Θεούς και, πιστεύοντας στον Ένα Θεό, δεν αρνούμαστε τη διάκριση των τριών Προσώπων). Δηλαδή ούτε χωρίζουμε την Αγία Τριάδα, όπως μερικοί, ούτε τη συγχέουμε, όπως ο Σαβέλλιος. Αλλά ζώντας ορθόδοξα την ορθόδοξη πίστη μας, δεχόμαστε και ομολογούμε έναν Πατέρα, που μας απέστειλε Σωτήρα τον Υιό. Δεχόμαστε και ομολογούμε έναν Υιό, που μας υποσχέθηκε ότι θα μας στείλει, από τον Πατέρα, τον Παράκλητο (πρβλ. Ιωάν. 15, 26). Δεχόμαστε και ομολογούμε και το Πνεύμα το ΄Αγιο, που μίλησε δια των Προφητών και την ημέρα της Πεντηκοστής[5] κατέβηκε πάνω στους Αποστόλους με τη μορφή των πύρινων γλωσσών (πρβλ. Πράξ. 2, 3), εδώ στα Ιεροσόλυμα, στην Εκκλησία των Αποστόλων, που είναι πιο πάνω από εδώ. Όλα τα χαρίσματα, εδώ τα έλαβαν. Εδώ κατέβηκε ο Χριστός από τους ουρανούς. Εδώ και το Πνεύμα το ΄Αγιο από τον ουρανό κατέβηκε. Και θα ήταν αλήθεια πιο ταιριαστό, όπως ακριβώς μιλάμε περί του Χριστού και του Γολγοθά σ᾿ αυτόν εδώ τον τόπο του Γολγοθά, έτσι και για το ΄Αγιο Πνεύμα έπρεπε να μιλάμε στην πιο πάνω Εκκλησία, των Αποστόλων. Επειδή όμως τη δόξα Εκείνου που σταυρώθηκε εδώ τη συναπολαμβάνει και Εκείνο που κατέβηκε εκεί, έτσι και τα σχετικά με Εκείνο που κατέβηκε εκεί, τα αναφέρουμε εδώ. Διότι, όπως είπαμε, βιώνουμε την ίδια την πίστη και την ίδια λατρεία στο καθένα χωριστά και στα τρία Πρόσωπα μαζί, στη μία Τριαδική Θεότητα.

Ε´. Θέλουμε λοιπόν να πούμε μερικά πράγματα για το ΄Αγιο Πνεύμα, όχι να περιγράψουμε την υπόστασή Του ακριβώς, διότι είναι αδύνατον, αλλά να εκθέσουμε τις διάφορες παρεκτροπές μερικών, ώστε να μην πέσουμε από άγνοια στις πλάνες εκείνων, να κόψουμε τον δρόμο της πλάνης και να προχωρήσουμε στον μόνο σωστό δρόμο, στη «βασιλική οδό». Αν τώρα κάτι αναφέρουμε απ᾿ αυτά που λένε οι αιρετικοί για ασφάλεια πνευματική, αυτό ας στραφεί πάνω στο κεφάλι τους, και εμείς που μιλάμε και εσείς που ακούτε ας διατηρηθούμε ανεύθυνοι και αμέτοχοι και άσχετοι προς την αίρεσή τους.

ς´. Οι αιρετικοί, εφόσον είναι ανευλαβείς και κακόδοξοι σε όλα τα θέματα, και εναντίον του Αγίου Πνεύματος ακόνισαν τη γλώσσα τους και τόλμησαν να πουν τα ανόσια εκείνα που έχει καταγράψει ο εκκλησιαστικός συγγραφέας επίσκοπος Ειρηναίος στο βιβλίο του «Κατά Αιρέσεων». Και άλλοι απ᾿ αυτούς τόλμησαν να πουν ότι αυτοί είναι το Πνεύμα το ΄Αγιο, μεταξύ των οποίων πρώτος είναι ο Σίμων ο μάγος, που αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων (πρβλ. Πράξ. 8, 9). Ο Σίμων λοιπόν, επειδή ακριβώς τον απομάκρυναν από την Εκκλησία του Χριστού οι άγιοι Απόστολοι, πήρε τη θρασύτατη αυτή απόφαση να ισχυρίζεται και να διδάσκει αυτήν την πλάνη. Οι καλούμενοι πάλι Γνωστικοί, οι ασεβείς, και άλλα πολλά ελάλησαν ενάντια στο ΄Αγιο Πνεύμα. Και οι παράνομοι Ουαλεντιανοί άλλα. Ο άθεος τώρα Μάνης τόλμησε να πει ότι αυτός ο ίδιος είναι ο Παράκλητος που έστειλε ο Χριστός! ΄Αλλοι πάλι είπαν ότι άλλο Πνεύμα είχαν οι Προφήτες και άλλο ήταν στην Καινή Διαθήκη[6]. Μεγάλη η πλάνη τους, καλύτερα να πούμε η βλασφημία τους. Να απεχθάνεσαι λοιπόν όλους αυτούς που διδάσκουν τέτοιες αιρέσεις και πλάνες και να αποφεύγεις αυτούς που βλασφημούν το ΄Αγιο Πνεύμα και δεν πρόκειται να πάρουν ποτέ άφεση. Τι κοινωνία μπορείς να έχεις εσύ με αυτούς, τους καταδικασμένους αμετάκλητα και μάλιστα τώρα που πρόκειται να βαπτιστείς «...και στο ΄Αγιο Πνεύμα»; Αν αυτός που προσκολλάται στον κλέφτη και πάει πίσω του (πρβλ. Ψαλμ. 49, 18), είναι ένοχος και θα τιμωρηθεί, αυτός που τόσο φανερά αρνείται ή βλασφημεί το ΄Αγιο Πνεύμα, ποια ελπίδα σωτηρίας θα μπορούσε να κρατήσει;

Ζ´. Ας αποστραφούμε τελείως και τους Μαρκιωνιστές που αφαίρεσαν τα χωρία της Παλαιάς Διαθήκης από την Καινή. Και πρώτος είναι ο Μαρκίων ο ασεβέστατος – αυτός που πρώτος μίλησε για τρεις Θεούς – ο οποίος βλέποντας ότι υπάρχουν στην Καινή Διαθήκη μαρτυρίες των Προφητών για τον Χριστό, αφαίρεσε τις μαρτυρίες που προσφέρει η Παλαιά Διαθήκη, για να μείνει ο Βασιλιάς Ιησούς Χριστός χωρίς αυτές τις προφητικές μαρτυρίες. Ας αποστραφούμε τους Γνωστικούς που προαναφέραμε, γνωστικούς μόνο «κατ᾿ όνομα», αλλά γεμάτους αγνωσία, αφού τόλμησαν να πουν τέτοια βλάσφημα λόγια για το ΄Αγιο Πνεύμα, που εγώ δεν τολμώ ούτε να τα αναφέρω.

Η´. Ας αποστραφούμε όσους ακολουθούν τους Φρύγες και τον Μοντανό, τον αρχηγό των κακών και τις δύο δήθεν προφήτιδές του, τη Μαξιμίλλα και την Πρίσκιλλα. Διότι αυτός ο Μοντανός, ο παράφρονας και πραγματικά μανιακός – δεν θα τα έλεγε βέβαια αυτά, αν δεν ήταν τρελός – τόλμησε να πει ότι αυτός είναι το ΄Αγιο Πνεύμα, ο άχρηστος, ο βουτηγμένος στην ακαθαρσία και στην ασωτία. Και νομίζω πως είναι αρκετό το ότι χρησιμοποιώ λέξεις που φανερώνουν την κακία του και την αθλιότητά του, χωρίς να την περιγράφουν, χάρη στη σεμνότητα των γυναικών που είναι παρούσες. Αφού και την Πέπουζα, μια μικρή πόλη στη Φρυγία κατέλαβε και ψεύτικα την ονόμασε Ιερουσαλήμ και δύστυχα παιδάκια κάποιων γυναικών έσφαξε και τα κομμάτιασε, για να τα δώσει παράνομο φαγητό, με την πρόφαση τάχα των μυστηρίων που τελούν αυτοί. Γι᾿ αυτό, μέχρι πριν λίγο στο διωγμό, μας θεωρούσαν ύποπτους και μας κατηγορούσαν για τέτοιες ανθρωποθυσίες, επειδή και οι Μοντανιστές, ψεύτικα βέβαια, αλλά ομώνυμα με μας ονομάζονται χριστιανοί[7]. Τόλμησε λοιπόν να ονομάσει τον εαυτό του ΄Αγιο Πνεύμα, αυτός που ήταν βουτηγμένος σε κάθε είδος ασέβειας και απανθρωπιάς και είναι καταδικασμένος αναπολόγητα.

Θ´. Συνέχισε και αύξησε τη μανιασμένη επίθεση, καθώς ήδη είπαμε, και ο ασεβέστατος Μάνης, αυτός που συγκέντρωσε τα κακά όλων των αιρέσεων. Αυτός λοιπόν, μια και ήταν ο τελευταίος βόθρος της φθοράς και της καταστροφής και ο οχετός της κολάσεως[8], μάζεψε όλων μαζί των αιρετικών τις βλασφημίες και δημιούργησε και δίδαξε παραδοξότερη πλάνη. Τόλμησε και αυτός να πει ότι είναι ο Παράκλητος, που υποσχέθηκε ότι θα στείλει ο Χριστός.

Αλλά ο Σωτήρας, όταν το υποσχέθηκε, είπε στους Αποστόλους: «Σεις λοιπόν καθίστε στην πόλη Ιερουσαλήμ, μέχρις ότου ντυθείτε με τη δύναμη που θα έρθει από τον ουρανό» (Λουκ. 24, 49). Τι δηλαδή; Μήπως οι Απόστολοι, που έχουν πεθάνει πριν διακόσια χρόνια, περίμεναν τον Μάνη για να πάρουν αυτή τη δύναμη; Και θα τολμήσει κανείς να πει ότι δεν ήταν από τότε γεμάτοι από ΄Αγιο Πνεύμα; Δεν έχει όμως γραφεί ότι, «τότε που ζούσαν, έθεταν τα χέρια τους επάνω σε άλλους και τους μετέδιδαν Πνεύμα ΄Αγιο»; (Πράξ. 8, 17). Δεν έγινε αυτό πριν από τον Μάνη και πριν από πολλά χρόνια, τότε που είχε κατεβεί, την ημέρα της Πεντηκοστής, το ΄Αγιο Πνεύμα;

I´. Γιατί κατακρίθηκε ο Σίμων ο μάγος; Δεν κατακρίθηκε επειδή πήγε στους Αποστόλους και τους είπε, «δώστε μου και μένα αυτή την εξουσία, ώστε σε όποιον ακουμπώ τα χέρια μου να λαβαίνει Πνεύμα ΄Αγιο»; (Πράξ. 8, 19). Δεν είπε, δώστε και σε μένα τη δυνατότητα να έχω κοινωνία με το ΄Αγιο Πνεύμα, αλλά ζήτησε εξουσία για να πουλάει σε άλλους Εκείνο που δεν πουλιέται και το Οποίο ποτέ του δεν θα το είχε κάνει κτήμα του. Και πρόσφερε χρήματα στους Αποστόλους που ήταν ακτήμονες, ενώ έβλεπε όλους εκείνους που έφερναν το αντίτιμο όσων πουλούσαν και το κατέθεταν στα πόδια τους (πρβλ. Πράξ. 4, 34-35). Και δεν συλλογίστηκε ότι αυτοί οι οποίοι περιφρονούσαν τον πλούτο που βρισκόταν στα πόδια τους – και προσφερόταν για την τροφή των φτωχών – αυτοί δεν ήταν δυνατόν να του δώσουν, με αντικαταβολή χρημάτων, διαχειριστική εξουσία πάνω στο ΄Αγιο Πνεύμα[9]. Τι είπαν λοιπόν τότε οι Απόστολοι στον Σίμωνα; «Το χρήμα σου μαζί με σένα ας καταστραφεί και ας χαθεί, διότι νόμισες ότι μπορείς με χρήματα να αποκτήσεις τη δωρεά του Θεού» (Πράξ. 8, 20). Πραγματικά, είσαι δεύτερος Ιούδας, αφού περίμενες να πουλήσεις τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος για να λάβεις αργύρια.

Αν λοιπόν ο Σίμων, επειδή θέλησε με χρήματα να πάρει την εξουσία, είναι άξιος για την κόλαση, ο Μάνης, που ισχυρίστηκε ότι αυτός είναι το Πνεύμα το ΄Αγιο, πόσο περισσότερο ασεβής, βλάσφημος και κακόδοξος αποδεικνύεται; Ας μισήσουμε αυτούς που είναι αξιομίσητοι, ας αποστραφούμε αυτούς που αποστρέφεται και ο Θεός. Ας φωνάξουμε και εμείς, με όλη μας τη δύναμη και το θάρρος, στον Θεό για όλους τους αιρετικούς: «Δεν μίσησα, Κύριε, αυτούς που Σε μισούν και δεν έλιωσα σαν κερί από την αποστροφή μου προς τους εχθρούς Σου;» (Ψαλμ. 138, 21). Υπάρχει και εχθρότητα καλή, όπως έχει γραφεί: «Και θα βάλω έχθρα ανάμεσα σε σένα και ανάμεσα στο σπέρμα της» (πρβλ. Γέν. 3, 15). Διότι η φιλία προς τον «αρχέκακον όφιν»[10], προς τον Σατανά, προς τους οπαδούς του και προς τα έργα του, δημιουργεί έχθρα προς τον Θεό και θάνατο στην ψυχή.

ΙΑ´. Αυτά όλα λοιπόν έπρεπε και να τα πούμε και να τα ακούσετε, ώστε να γνωρίζετε για ποιους λόγους όλοι αυτοί οι αιρετικοί έχουν αποβληθεί από την Εκκλησία μας. Ας επανέλθουμε όμως στις θείες Γραφές «για να πιούμε νερό από τα δικά μας αγγεία, από τους αγίους Πατέρες μας και από την πηγή των δικών μας πηγαδιών» (πρβλ. Παρμ. 5, 15). Ας πιούμε νερό ζωντανό που ξεπηδάει και οδηγεί στην αιώνια ζωή όσους το πίνουν. Αυτό το είπε ο Σωτήρας για το Πνεύμα που επρόκειτο να πάρουν όσοι πιστεύουν σ᾿ Αυτόν. Διότι δες τι λέει: «Αυτός που πιστεύει σε μένα, όχι έτσι όπως νομίζει αυτός, αλλά καθώς είπε η Γραφή» – σε παρέπεμψε στην Παλαιά Διαθήκη – «θα τρέξουν από την κοιλιά του ποταμοί ζωντανού νερού» (Ιωάν. 7, 38). Όχι ποταμοί με νερό υλικό, φυσικό, που ποτίζουν απλώς τη γη, η οποία βγάζει αγκάθια και πάνω της φυτρώνουν δέντρα, αλλά ποταμοί με θεία χαρίσματα που φωταγωγούν ψυχές. Και σε άλλο σημείο λέει: «Αλλά το νερό που θα του δώσω εγώ θα γίνει μία εσωτερική πηγή που θα αναβρύει ύδατα ζωηφόρα, τα οποία τρέχουν και χαρίζουν σε όσους τα πίνουν την αιώνια ζωή» (Ιωάν. 4, 14). Είναι νερό που χαρίζει την τέλεια αναγέννηση στον άνθρωπο, του χαρίζει με πληρότητα την «καινή κτίση». Είναι ζωντανό νερό που αναβρύει ορμητικά, αναβρύει όμως μόνο για τους άξιους.

ΙΒ´. Και γιατί άραγε ονόμασε την πνευματική Χάρη νερό; Διότι το νερό είναι το βασικό συστατικό για όλα τα υλικά κτίσματα του Θεού. Επειδή το νερό δημιουργεί τη βλάστηση και ζωοποιεί κάθε φυσικό οργανισμό. Επειδή το νερό των βροχών κατεβαίνει βέβαια πάντοτε με την ίδια σύσταση και μορφή, αλλά η ενέργειά του γίνεται πολύμορφη και διαφορότροπη. «Μία μόνο πηγή όλο τον Παράδεισο διαποτίζει» (πρβλ. Γέν. 2, 10). Μία μόνο και η ίδια βροχή πέφτει σε όλο τον κόσμο[11]. Και γίνεται λευκό χρώμα για τον κρίνο, κόκκινο για το τριαντάφυλλο, πορφυρό για τους μενεξέδες και τους υάκινθους και διαφορετικό και ποικίλο για το κάθε είδος. Για τον φοίνικα γίνεται άλλο, για το αμπέλι άλλο και για όλα γίνεται ό,τι χρειάζεται το καθένα, αν και υπάρχει πάντοτε με την ίδια σύσταση και μορφή, χωρίς να χάνει ποτέ την ταυτότητά του. Διότι δεν αλλάζει τη σύστασή του το νερό, ώστε κάθε φορά να πέφτει διαφορετικό, αλλά συμπεριφέρεται σύμφωνα με την ιδιοσυστασία των πραγμάτων που το δέχονται και για το καθένα γίνεται ό,τι αυτό χρειάζεται ως απαραίτητο.

Έτσι και το Πνεύμα το ΄Αγιο, αν και είναι Ένα, μονοειδές και αδιαίρετο, στον καθένα διανέμει τη Χάρη όπως θέλει (πρβλ. Α´ Κορ. 12, 11). Και όπως ακριβώς το ξερό ξύλο, όταν ποτιστεί βγάζει βλαστούς, έτσι και η ψυχή που είναι στην αμαρτία, αφού με τη μετάνοια καταξιωθεί να λάβει ΄Αγιο Πνεύμα, αποδίδει καρπούς δικαιοσύνης. Αν και είναι απλό και μονοειδές, δημιουργεί πολλές και διάφορες αρετές με τη σύμφωνη θέληση του Θεού-Πατέρα και με τη σύνδρομη παρουσία του Ιησού Χριστού.

 


 

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

[1]. Τον φόβο τον εμπνέει η διατυπωμένη απειλή ότι κάθε βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος θα παραμείνει ασυγχώρητη. Το δέος εμπνέεται από τη συνειδητοποίηση ότι το ΄Αγιο Πνεύμα διαφέρει από τον Ιησού Χριστό και μάλιστα σε Μυστική και ΄Απειρη Μεγαλειότητα! Έτσι προσλαμβάνουμε, μέσα στην ατέλειά μας, αυτή τη διδασκαλία. Με την ορολογία του Αγίου θα λέγαμε ότι είναι και αυτή η αντίληψή μας μια «κρυφή αίρεση». Η διαφορά δεν βρίσκεται στον χώρο της Θεότητας, δεν υπάρχει τέτοια διαφορά μεταξύ των Τριών Προσώπων της Μοναδικής Θεότητας. Η διαφορά βρίσκεται στον χώρο του ανθρώπου, ο οποίος κατά κάποιο τρόπο «δικαιολογείται» να βλέπει τον Ιησού και ως άνθρωπο και να τα βάζει μαζί Του, ενώ δεν έχει καμιά δικαιολογία να τα βάλει με τον Αόρατο Θεό, το Πανάγιο Πνεύμα.

[2]. Η κοινωνία στην Αλήθεια και στη Ζωή που επιδιώκεται με τη διδακτική επικοινωνία είναι καταλυτική για τα σχέδια και τις προθέσεις του διαβόλου. Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι πολεμείται λυσσαλέα από τον εχθρό της σωτηρίας μας. Η αδυναμία μας μπροστά στον πόλεμο αυτό, κάνει απαραίτητη την ενίσχυσή μας και τον φωτισμό μας από το ΄Αγιο Πνεύμα. Αν δεν ζητάμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος θα συμβαίνει πολύ συχνά αυτό που λέει ο λαός: «Μαζί μιλάμε και χώρια καταλαβαίνουμε».

[3]. Το ΄Αγιο Πνεύμα δεν χαρακτηρίζεται ως μεγάλη Δύναμη κατά το νόημα του δυναμικού μοναρχιανισμού. Χαρακτηρίζεται ως δύναμη η ενέργειά Του και τα καρποφόρα αποτελέσματά της στον κόσμο και όχι η οντολογική Υπόστασή Του.

[4]. Δεν είναι πρέπον και θα ήταν και βλάσφημο αν νομίζαμε ότι το ΄Αγιο Πνεύμα έχει τη λογική του ανθρώπου. Χαρακτηρίζεται «λογικό» με τις εξής έννοιες: α) Έχει τον Λόγο της Θεότητας που είναι και ο Λόγος της Υπόστασής Του. β) Συνεργαζόμενο με τον Θεό Λόγο χαρίζει τους λόγους της ύπαρξης ή της υπόστασης κάθε όντος και μάλιστα του ανθρώπου. γ) Κατά την δραστηριοποίηση των ακτίστων ενεργειών του σέβεται, υπηρετεί και δεν ζημιώνει τους λόγους σύμπασας της κτιστής δημιουργίας.

[5]. Η Θεότητα είναι αμέθεκτη. Δεν μεταμορφώθηκε το ΄Αγιο Πνεύμα σε πύρινες γλώσσες. Η άκτιστη ενέργεια του Αγίου Πνεύματος πήρε αυτή τη μορφή. Κυριολεκτικά λοιπόν δεν μπορούμε να λέμε κατέβηκε το ΄Αγιο Πνεύμα. Και αν ακόμα το λέμε πρέπει να διατηρούμε την ορθή θεολογική αντίληψη.

[6]. Με βάση το προηγούμενο σχόλιο πρέπει, με τη διατύπωση που σχολιάζουμε τώρα, να εννοήσουμε: Διαφορετικά ενεργούσε το Ένα και Μοναδικό ΄Αγιο Πνεύμα στους Προφήτες – πριν από τη Σάρκωση του Θεού Λόγου – και διαφορετικά στους αγίους Αποστόλους και σε κάθε άλλο πρόσωπο «μετά Χριστόν». Οι διάφορες ενέργειες δεν δημιουργούν και διαφορετικές υποστάσεις.

[7]. Το ότι, μέσα στην ιστορική διαδρομή του Χριστιανισμού, οι συνθήκες δημιουργούνται έτσι ώστε να βρίσκονται, κάτω από το ίδιο όνομα, Ορθόδοξοι και αιρετικοί, είναι έξω από κάθε συζήτηση ή αμφισβήτηση. Για τούτο και αναγκαζόμαστε να βάζουμε ξεχωριστά προσδιοριστικά επίθετα, προκειμένου να επιτύχουμε την επιβαλλόμενη διάκριση. Κάνουν λοιπόν μεγάλο λάθος όσοι αρκούνται στον γενικό τίτλο «χριστιανοί» και ζητούν να βλέπουν με το ίδιο μάτι αιρετικούς και Ορθοδόξους. Το δόγμα δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ουσία υποστάσεως. Στο Θεανδρικό Πρόσωπο του Κυρίου δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε την Αλήθεια από τη Ζωή. Το ίδιο πρέπει να γίνεται και στην Εκκλησία του Χριστού. Στην Εκκλησία ο συγκρητισμός αποδεικνύεται κρετινισμός.

[8]. Είναι λειτουργικές και περιγραφικές εκφράσεις και δεν πρέπει να θεωρηθούν χυδαίες. Ως χριστιανοί μισούμε την αίρεση, αλλά αγαπάμε τους αιρετικούς. Επομένως δεν τους βρίζουμε.

[9]. Η οικονομία των Μυστηρίων της Θείας Χάριτος δεν μπορεί να θεωρηθεί διαχειριστική εξουσία πάνω στο ΄Αγιο Πνεύμα. Ζητούσε ο Σίμων από τους Αποστόλους να του δοθούν χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος με αντικαταβολή χρημάτων, οπότε οι ΄Αγιοι θα ενεργούσαν σαν να εξουσίαζαν το ΄Αγιο Πνεύμα και θα έκαναν εμπόριο. Αυτό εννοούμε με τον όρο «σιμωνία».

[10]. Όπως είμαστε υποχρεωμένοι να αγρυπνούμε μήπως δεν συνεργήσουμε με το ΄Αγιο Πνεύμα, έτσι είναι ανάγκη να μεριμνάμε ώστε να μη συνεργαστούμε με το πονηρό πνεύμα. Και οι δύο αυτές εργασίες, πνευματικές υποχρεώσεις μας, δυστυχώς είναι άγνωστες στους περισσοτέρους μας. Για τούτο χωλαίνουν τα της Εκκλησίας.

[11]. Είναι προφανές ότι αυτή η προσέγγιση είναι φαινομενική και περιγραφική και δεν έχει επιστημονική αξία. Με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα θα μπορούσε να λεχθεί: Το νερό τροφοδοτεί-ζωογονεί τα φυτά και τα ζώα χωρίς να μεταβάλλει το DNA τους, από το οποίο και εξαρτάται και η ατομική ιδιαιτερότητά τους. Το ΄Αγιο Πνεύμα χαριτώνει κάθε άνθρωπο χωρίς να μεταβάλλει τα στοιχεία της βιολογικής οντότητάς του και χωρίς να παραγνωρίζει την ελεύθερη βούλησή του. Αναμορφώνει το πρόσωπο του ανθρώπου, αλλά δεν τον εξουθενώνει.

 


 

(Πηγή: Κατηχήσεις Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, εκδόσεις Ετοιμασία (Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου Καρέα), 1999)

(Διεύθ.: http://www.imglyfadas.gr/portal/gr/details.asp?cdPro={098E64A8-158E-4C96-B694-7C2BF9CD55F5})

 


 

Εκτύπωση Σελίδας Μείωση Γραμματοσειράς Αύξηση Γραμματοσειράς
Ἐπιστροφή στήν ἀρχή τῆς σελίδας